Felsefe Neden Yunanlılarda Başladı?





İnsanlar felsefenin başlangıcının nerede olduğuna dair araştırmalar yapılmış ve fikirlerde bulunmuşlardır. Alman Fizolof F.W.Nietzsche yunanlılara meraklı bir insandı. Bu konuda pek çok fikirlere sahip, araştırmaları ile yunanlarılar hakkında bilgisi olmakla birlikte felsefenin Thales’le başlatıldığı varsayılır. Peki neden Thales?
Nietzsche bunu Thales in suyu seçmesi olarak görmemektedir. Suyu seçmesinin açıklamasını yapması Thales’i arkhe sorununa yönelmiştir. Thales suyu açıklamasında mitsel bir açıklama yapmamıştır bunu bilimsel olarak, bilim adamı olarak açıklamaya çalışmıştır. Thales ''her şey birdir'' düşüncesi ile yola çıktı ve evrenin ilk maddesini (arkhe) su olarak gördü. Her şeyin döngüsündeki su, birdir ve hareket halindedir. Her şeyin kaynağı su diyerek bunun kaynağını araştırdı. Dayanağı ile birlikte temelini ortaya koydu, ilişkiyi özünü ortaya çıkardı. Din seviyesine, mitsel ve tanrılarla açıklama yapmadı, rasyonelliğe başvurmuş, akıl yolu ile açıklamalar yapmıştır. Bu da onu bilim adamı seviyesine çıkarmasını sağlamıştır. Mesela günümüzde bile her şeyi tanrının vereceğini dua ederek elinde sonunda tanrının insana istediğini vereceğini düşünen pek çok kişiler vardır. Hiçbir şey yapmadan ''hazıra konma'' düşüncesi duaya bağlı derim buna. İnsanların çoğu buna inanır ve sonunda istediğini aldığında '' Allah verdi'' veya ''tanrı verdi'' denir. Oysaki istediği nesne veya şeyi çaba gösterse belki daha çabuk elde edebilir. Ya tanrı ona istediğini vermeseydi? Kim bilir insan belki de hayatı boyunca o nesneyi beklerdi...
         Thales yunanlı ve o yunanlı ise felsefenin yunanlılarda başladığını da söyleyebiliriz. Yunanlılar felsefeyi felsefe yapmak için oluşturmadılar. Onların hayatlarında felsefeyi kurcalayan sorular vardı. Nedensiz değildir, bugünün insanları gibi adım kalsın diye iş yapanlar hiçbir şey yapamazlar. Onlar yaptıkları işin adını koydular ve felsefe dediler. Kafalarında sürekli bir soru ve merak vardı ve bu şekilde oluştu. Sorunları çözmek için oluştu felsefe.
          Peki neden Mısırda başlamadı da Yunanlılarda başladı? Thales’in mısırlılardan etkilendiği açıktır. Matematik, astronomi bilgilerini mısırdan almıştır. Fakat bu soruyu karşılamaz. Thales felsefe yaparken mısır ve Mezopotamya mitoloji ile uğraşıyorlardı. Nietzsche bu soru üzerine yoğunlaşırsak yunanlıların güzellikleri göremeyeceğimizi savunur. Bazı insanlar ise mısırda başladığını söyler .Fakat bunun için yeterli kanıt yoktur. O yüzden bu sayılmamıştır. Mısır ve Mezopotamya halkı Mitoloji ile uğraştıkları için Rasyonel düşünme ortamları yoktu.Nietzsche felsefenin tohumlarının yunanlılar olduğunu Mısır ve Mezopotamya da bunları göremeyiz demiştir.
        Felsefe nasıl bir ortamda yapılmalı? Bir kere felsefe hastalıklı toplumlarda yapılmamalı, buradan kastım toplum sorunlarıdır. İnsanlar değişiyor toplum çatışıyorsa felsefe yapma ortamı olmaz. Mesela; dışarıya adım attığında insanlar birbirini öldürüyor, bir çatışma ortamı can güvenliği sorunu varsa bundan başka bir şey düşünemeyiz değil mi ? Hayatta kalma düşünülebilir. Bu gibi durumda iken nasıl felsefe yapabiliriz ki?
           Yunanlılar böyle değildi. Belli bir düzen vardı ve yunanlılarda Aristokratların boş zamanları vardı. Kölelerdi sistemi yürüten. Felsefe uygun bir eğitim, siyaset, kültür, dil ortamı gerektirir. Bu ortam vardı yunanlılarda, sorun vardı ve sorunlarla yaşayan çözümleme arayışında olan insanlar vardı. Tıpki Thales, Anaksimenes, Herakleidos, Parmenides gibi... Nietzsche '' yunanlılar sorunları keşfettikleri yerde felsefe yapmaya başlamışlardır. Yunan ulusu felsefenin başlaması konusunda kimsenin göstermedi şeyleri göstermiştir.'' der. Felsefe kendini güçlü hissettiğin zaman yapılır. Toplumlar içinde öyle...
            Nietzsche '' başka toplumların azizleri, yunanlıların bilginleri vardır'' der. Mesela; orta çağda kilise hakim iken insanların üzerinde, onu yap bunu yap diyerek kutla halinde yönetilirdi insanlar.Oysaki bilginler böyle değildir. Ayrıca konuşma ortamı olmayan bir toplum felsefe yapmayı bilmez. Bilginler bu yüzden önemlidir. Bir toplumun kültürü de felsefe yapmaya uygun değilse onu yasaklar. Örneğin; namusun ne olduğunu düşünüyorsun, bunu sorguluyorsun, çevrende sorguladığında '' sus namus namustur'' diyerek ayıplanıyorsun. Sorgulamak ayıplamak veya ayıplanmak değildir. Bu bir meraktır. Bir nesne hakkında düşünmektir, bir olgu hakkında. Felsefe işte bu yüzden var ve felsefe insana düşünmeyi, sorgulamayı ögretir. Sorunu keşfetmeyi, sorun üzerine düşünmeyi ve bunu çözüme ulaştırmak için felsefe yaparız. Uygun ortam olduğu sürece...


BEGÜM ÇUBUK
FELSEFE I

7 Yorum:

Ellerine sağlık, felsefeye giriş adına çok faydalı bir yazı olmuş... Devamını bekliyorum:)

 

selam. yeni blogçuyum. dolaşırken rastladım blogunuza. tüm yazılarınızı okuyacağım. yorum da yaparım. felsefe yazılarım da olacak blogumda. sanat, kişisel gelişim, yaşam, aşk vb. ilk fırsatta yazılarınızı okumaya başlarım. görüşürüz. kolaylıklar. umarım hayatınız felsefe temelinde geçer. felsefe terapidir de gerçekten.

 

merhaba. yazınız güzel. ancak, felsefe her ortamda yapılır. felsefe yapmak için ortamın uygun olmasını bekleyemeyiz. yaşamı sorgulayacaksak her durumda yapabilmeliyiz. izin verilir verilmez başka konu. dar zamanlarda daha verimli düşünceler çıkar ortaya di mi.
ama yazdığınız herşeyde haklısınız.

 

eğer rahatsız olmazsanız ve izin verirseniz size birşey teklif edeceğim. yazınız güzel ve önemli. ancak, bazı gramer, türkçe yanlışları var. anlamayı zorlaştıran. eğer isterseniz, bunu ukalalık olarak yorumlamazsanız, felsefeci değilim çünkü, ancak, türkçe kullanımı konusunda deneyimliyim, bu yazıyı mail adresime gönderirseniz, türkçe dil bilgisi açısından düzeltirim. sadece dilbilgisi, gramer açısından.
sonra tekrar yayınlarsınız.

tüm yazılarınızı okuyacağım.
yorumlarımı elimden geldiğince eklerim.

bu arada.
kutlarım.
bir felsefe blogu cesur bir girişim.
umarım blogunuz devamlı olur.

derslerinizde başarılar.

 

Yorumlarınız için teşekkür ederim. Evet dil eksiklikleri ve yanlışlıkları var. Bunları gidermeye çalışıyorum vaktim oldukça... Zaten blogu zaman bulunca tekrar yenileyecegim. Yazı durumlarını da tabiki.

Felsefe yapmak için uygun ortamı bekleyemeyiz demişsiniz, benim uygun ortamdan kastım hastalıklı bir toplumdu, evet gerçekten yaşamı sorgulamayı her an ve her zaman yapabilmeliyiz. Şu anda bu pek mümkün degil Felsefecileri bile hor gören bir toplumdayız. Törenin bagnazlıgın tabuların oldugu bir toplumda yaşıyoruz. Elbette cesaret edip felsefe yapıcaz. Hastalıklı bir toplumu iyileştirmek için de. Anlatabildim mi?
Aslında insanlar her konuştuklarında ve merak ettkleri şeyler üzerine konuştuklarında da felsefe yapıyorlar. Çünkü felsefe yapmak bir temellendirme yaparak öne sürdügünüz konunun devamını getirmektir. Bir nevi ispatlama gibi.

 

şimdi anladım. haklısın. ortam uygun değil ama uygun yapmak için de felsefe yapmak gerekiyor.
doğru.
bizde pek yoktur.
duygusal bir toplumuz.
bırakın felsefeyi daha düşünemiyoruz bile.
hayal kurmayı ve plan yapmayı düşünmek sanan var.

felsefe kurumunun nefis kitapları var.
kuçuradi.
neyse bilirsiniz hepsini.

kolaylıklar.

 

Bilgiler çok işime yaradı sağolun. Macbook Servisleri olarak minnettarız.

 

Yorum Gönder